ترمز احیاکننده در خودروهای برقی و هیبریدی؛ استفاده درست و ۸ نکته مهم نگهداری

ترمز احیاکننده در خودروهای برقی و هیبریدی ترمز احیاکننده یا بازیاب انرژی یکی از تفاوت‌های مهم خودروهای برقی، هیبریدی و پلاگین‌هیبریدی با خودروهای معمولی است.

هنگام کاهش سرعت، موتور الکتریکی می‌تواند نقش ژنراتور را بگیرد، بخشی از انرژی جنبشی خودرو را به برق تبدیل کند و آن را به باتری برگرداند. نتیجه، کاهش مصرف انرژی و استفاده کمتر از لنت و دیسک در بسیاری از ترمزگیری‌های روزمره است.

اما این مزیت یک سوءبرداشت رایج ایجاد می‌کند: بعضی رانندگان تصور می‌کنند ترمزهای معمولی دیگر نقش مهمی ندارند یا به سرویس نیاز ندارند. در واقع خودرو همچنان برای توقف اضطراری، سرعت‌های بسیار پایین، باتری کاملاً شارژ و بعضی شرایط دمایی یا لغزنده از ترمز اصطکاکی استفاده می‌کند. سامانه کنترل، ترمز احیاکننده و ترمز هیدرولیکی را با هم ترکیب می‌کند تا سرعت کم شود.

ترمز احیاکننده چگونه کار می‌کند؟

در شتاب‌گیری، باتری به موتور انرژی می‌دهد تا چرخ‌ها حرکت کنند. در کاهش سرعت، جهت جریان انرژی برعکس می‌شود: چرخ‌ها موتور را می‌چرخانند، موتور برق تولید می‌کند و این برق پس از کنترل توسط تجهیزات قدرت به باتری می‌رسد. مقدار بازیابی به طراحی خودرو، سرعت، درصد و دمای باتری، وضعیت چسبندگی و تنظیم انتخاب‌شده توسط راننده وابسته است.

در برخی خودروها با برداشتن پا از پدال گاز، کاهش سرعت محسوسی ایجاد می‌شود؛ در بعضی مدل‌ها حالت‌های کم، استاندارد، قوی یا رانندگی تک‌پداله وجود دارد. نام و رفتار این حالت‌ها یکسان نیست. تنظیمی که در یک خودرو توقف کامل ایجاد می‌کند ممکن است در خودروی دیگر فقط سرعت را کم کند.

۱. رفتار خودرو را در محیط امن یاد بگیرید پس از تحویل خودرو یا تغییر سطح بازیابی، در محوطه‌ای خلوت و مجاز با واکنش خودرو آشنا شوید. بررسی کنید با رهاکردن پدال گاز چه میزان سرعت کم می‌شود و در چه نقطه‌ای باید پدال ترمز را فشار دهید. فاصله ایمن را بر اساس توقف واقعی خودرو حفظ کنید، نه بر اساس انتظار از حالت تک‌پداله.

۲. در شرایط اضطراری فقط به بازیابی انرژی فکر نکنید هدف ترمز اضطراری، توقف ایمن است؛ نه بیشترین بازیابی انرژی. پدال ترمز را قاطع و مطابق شرایط فشار دهید و اجازه دهید ABS و سامانه‌های پایداری کار کنند. ترمز احیاکننده محدود است و ترمزهای اصطکاکی برای تکمیل یا انجام توقف در دسترس هستند. هیچ‌گاه برای افزایش عدد بازیابی، ترمزگیری ایمن را به تأخیر نیندازید.

۳. آماده تغییر ناگهانی قدرت ترمز احیاکننده باشید وقتی باتری کاملاً شارژ است، ظرفیت کمی برای پذیرش انرژی جدید دارد و ممکن است بازیابی محدود شود. دمای بسیار پایین یا بالا، خطای سامانه، سطح لغزنده و بعضی تنظیمات رانندگی نیز می‌توانند قدرت بازیابی را تغییر دهند. پیام‌های صفحه‌نمایش را جدی بگیرید و همیشه آمادگی استفاده از پدال ترمز را داشته باشید.

۴. در باران، برف و یخ از تنظیم مناسب همان خودرو استفاده کنید کاهش سرعت شدید روی سطح کم‌اصطکاک می‌تواند تعادل خودرو را تغییر دهد. سامانه‌های جدید معمولاً با کنترل کشش و پایداری هماهنگ هستند، اما لاستیک مناسب، سرعت ایمن و فاصله بیشتر همچنان ضروری است. برخی سازندگان در شرایط لغزنده سطح بازیابی خاصی را توصیه می‌کنند؛ دفترچه همان مدل را مرجع قرار دهید و نسخه واحدی را برای همه خودروها اجرا نکنید.

۵. ترمزهای اصطکاکی را در بازدیدهای دوره‌ای فراموش نکنید کاهش ساییدگی لنت به معنی حذف بازرسی نیست. ضخامت لنت، سطح دیسک، حرکت آزاد کالیپر، گردگیرها و نشتی باید طبق برنامه سازنده بررسی شوند. استفاده کمتر می‌تواند باعث شود خوردگی سطحی یا گیرکردن قطعات دیرتر احساس شود. رفع زنگ‌زدگی، بازکردن کالیپر یا سرویس سامانه هیدرولیک کار تخصصی است و نباید بدون ابزار و دانش مناسب انجام شود.

۶. مایع ترمز همچنان اهمیت دارد حتی اگر بیشتر کاهش سرعت با موتور انجام شود، سامانه هیدرولیک برای توقف‌های ضروری لازم است. مایع ترمز با گذشت زمان می‌تواند رطوبت جذب کند و کیفیت آن کاهش یابد. زمان تعویض یا روش آزمون در خودروها متفاوت است؛ کیلومتر پایین یا سالم‌بودن ظاهری لنت دلیل حذف سرویس مایع ترمز نیست. برنامه دفترچه و نتیجه آزمایش تعمیرگاه معتبر را دنبال کنید.

۷. بعد از شست‌وشو یا توقف طولانی، صداها را ارزیابی کنید لایه نازک زنگ روی دیسک پس از رطوبت یا پارک طولانی ممکن است ایجاد شود و معمولاً با استفاده عادی از ترمز اصطکاکی برطرف می‌شود. با این حال صدای مداوم، لرزش پدال یا فرمان، کشیده‌شدن خودرو به یک سمت، بوی داغی یا کاهش توان توقف طبیعی نیست. برای پاک‌کردن زنگ، ترمزگیری شدید و ناگهانی در خیابان انجام ندهید؛ خودرو را برای بررسی ایمن به تعمیرگاه متخصص بسپارید.

۸. به‌روزرسانی نرم‌افزار و فراخوان‌های ایمنی را بررسی کنید در خودروهای برقی و هیبریدی، هماهنگی موتور، اینورتر، ABS و ترمز هیدرولیک تا حد زیادی نرم‌افزاری است. به‌روزرسانی‌های سازنده و فراخوان‌های مرتبط با ترمز را به تعویق نیندازید. شماره شناسایی خودرو را در سامانه رسمی سازنده یا نهاد مسئول فراخوان کشور بررسی کنید و پس از مشاهده هشدار ترمز، فقط به خاموش و روشن‌کردن خودرو اکتفا نکنید.

چگونه از ترمز احیاکننده بهره بیشتری بگیریم؟

نگاه دورتر به مسیر و کاهش سرعت تدریجی معمولاً فرصت بیشتری برای بازیابی انرژی فراهم می‌کند. فاصله مناسب با خودروی جلو نگه دارید، از شتاب‌گیری و ترمزگیری بی‌دلیل دوری کنید و سطح بازیابی را طوری انتخاب کنید که کنترل نرم و قابل‌پیش‌بینی داشته باشید.

یشترین سطح بازیابی همیشه بهینه‌ترین انتخاب نیست؛ مسیر، ترافیک، آسایش سرنشین و توصیه سازنده مهم‌اند. علائم هشدار که نیاز به بررسی دارند روشن‌شدن چراغ هشدار ترمز یا ABS، تغییر ناگهانی حس پدال، افزایش مسافت توقف، لرزش، صدای ساییدگی فلزی، کشیدن خودرو به یک سمت، نشتی یا بوی سوختگی باید جدی گرفته شود. اگر پدال غیرعادی است یا قدرت توقف کاهش یافته، در محل امن متوقف شوید و از خدمات امدادی یا تعمیرگاه متخصص استفاده کنید. به کابل‌ها و اجزای ولتاژبالا دست نزنید.

جمع‌بندی

ترمز احیاکننده انرژی تلف‌شونده را بازیابی می‌کند و معمولاً عمر لنت را افزایش می‌دهد، اما سامانه ترمز اصطکاکی همچنان بخش حیاتی ایمنی خودرو است. شناخت محدودیت بازیابی، آمادگی همیشگی برای استفاده از پدال ترمز، بازرسی دوره‌ای لنت و دیسک، رسیدگی به مایع ترمز و نصب به‌روزرسانی‌های ایمنی، ترکیب درست برای رانندگی مطمئن و کم‌هزینه است.