آفرودسواری قانون‌مند می‌شود؛ شرایط جدید تردد در طبیعت

سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از تدوین و تصویب شیوه‌نامه‌ای جامع برای ساماندهی آفرودسواری، سافاری و طبیعت‌گردی در عرصه‌های طبیعی خبر داده است. بر اساس این برنامه، تردد خودروهای آفرود و دو دیفرانسیل قرار است از حالت فعالیت‌های پراکنده و بدون ضابطه خارج شده و در چارچوب مشخصی انجام شود.

مهرداد اکبریان، مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی، اعلام کرده هدف از محدودیت‌های اعمال‌شده علیه آفرودسواری، حذف این فعالیت نیست، بلکه ایجاد سازوکاری برای کنترل و مدیریت آن است. به گفته وی، ورود بدون برنامه خودروها به مناطق طبیعی می‌تواند به خاک، پوشش گیاهی و زیست‌بوم آسیب وارد کند و به همین دلیل فعالیت آفرود باید تحت ضوابط مشخص انجام شود.

در طرح جدید، گروه‌های سافاری و طبیعت‌گردی پیش از ورود به عرصه‌های طبیعی باید اطلاعاتی مانند تعداد اعضای گروه، تعداد خودروها، مسیر مورد نظر و زمان ورود و خروج را ثبت کنند. همچنین خودروهایی که مجوز ورود به مناطق مشخص را دریافت می‌کنند، باید به GPS مجهز شوند تا مسیر حرکت آنها از طریق سامانه مانیتورینگ قابل پیگیری باشد و امکان خروج از مسیر تعیین‌شده کاهش پیدا کند.

بخش دیگری از این برنامه به آموزش آفرودرها اختصاص دارد. قرار است سرفصل‌های آموزشی کلوپ‌های رسمی با تمرکز بر موضوعاتی مانند حفاظت از خاک، پیشگیری از آتش‌سوزی، مقابله با آفات و بیماری‌ها و اصول صحیح طبیعت‌گردی بازنگری شود. اعضای کلوپ‌های رسمی و دارای مجوز پس از گذراندن این دوره‌ها می‌توانند به عنوان «همیار طبیعت» در سامانه مربوطه ثبت شوند.

برای کنترل ورود خودروهای مجاز نیز اتصال سامانه‌های سازمان منابع طبیعی و وزارت میراث فرهنگی در دست بررسی است. با اجرای این طرح، مأموران مستقر در ورودی مناطق طبیعی می‌توانند با استفاده از کد یا شماره ثبت، اطلاعات گروه‌های دارای مجوز را بررسی کرده و از ورود افراد یا گروه‌های فاقد مجوز جلوگیری کنند. احیای دبیرخانه کمیته سافاری و طبیعت‌گردی نیز با هدف هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های مسئول در دستور کار قرار گرفته است.

اجرای این طرح قرار است ابتدا به‌صورت آزمایشی در شش استان دارای ظرفیت طبیعت‌گردی اجرا شود و پس از ارزیابی نتایج، سازوکار نهایی برای تعمیم آن به سایر مناطق کشور تدوین خواهد شد. سازمان منابع طبیعی تأکید کرده تا زمان ابلاغ و اجرای ضوابط نهایی، فعالیت گروه‌های غیرمجاز و ورود بدون هماهنگی به عرصه‌های طبیعی همچنان ممنوع است و هدف نهایی، فراهم کردن امکان آفرود و طبیعت‌گردی مسئولانه در کنار حفاظت از منابع طبیعی کشور است.