۶۰۰ هزار میلیارد تومان از ظرفیت مالی صنعت خودرو خارج شده است

رئیس هیات‌مدیره گروه صنعتی ایران‌خودرو، بی‌ثباتی مقررات، قیمت‌گذاری، محدودیت‌های تامین مالی و تغییرات مکرر سیاست‌های حوزه خودرو را از مهم‌ترین چالش‌های فعلی صنعت دانست و گفت این عوامل بخش قابل توجهی از توان مالی خودروسازان را از بین برده است.

جمشید ایمانی در پنل «حکمرانی و صنعت خودروی ایران» در هفتمین نمایشگاه بین‌المللی خودرو تهران، با اشاره به آثار تصمیمات رگولاتوری بر صنعت خودرو اظهار کرد که تغییرات مکرر قوانین و نحوه اجرای آنها، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت را برای خودروسازان دشوار کرده است.

زیان ۳۰۰ هزار میلیارد تومانی و از دست رفتن ظرفیت مالی صنعت

به گفته ایمانی، فاصله میان قیمت تمام شده و قیمت فروش خودرو در سال‌های گذشته، حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان زیان برای ایران‌خودرو و سایپا به همراه داشته است. او معتقد است در صورت فراهم بودن شرایط مناسب، همین میزان می‌توانست به عنوان سود در اختیار دو خودروساز قرار گیرد.

بر این اساس، رئیس هیات‌مدیره ایران‌خودرو مجموع ظرفیت مالی از دست رفته صنعت را حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرد؛ رقمی که به گفته او می‌توانست بخشی از منابع مورد نیاز برای توسعه محصولات و سرمایه‌گذاری در صنعت خودرو را تامین کند.

ایمانی همچنین معتقد است بخشی از منافع ناشی از اختلاف قیمت کارخانه و بازار به مصرف‌کننده واقعی نرسیده و همین شرایط زمینه شکل‌گیری واسطه‌گری در بازار خودرو را فراهم کرده است.

کمبود منابع، توسعه محصولات جدید را محدود کرده است

رئیس هیات‌مدیره ایران‌خودرو با اشاره به هزینه توسعه پلتفرم‌های جدید گفت هزینه ایجاد یک پلتفرم کامل در شرایط فعلی حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود. او تاکید کرد اگر منابع مالی صنعت در سال‌های گذشته با این حجم از فشار مواجه نمی‌شد، خودروسازان امکان بیشتری برای سرمایه‌گذاری روی پلتفرم‌های جدید، توسعه محصولات و نوسازی سبد تولید داشتند.

از نگاه ایمانی، محدود شدن منابع مالی تنها به مسائل جاری شرکت‌ها محدود نمی‌شود و در بلندمدت می‌تواند توان صنعت برای توسعه محصول و سرمایه‌گذاری را نیز کاهش دهد.

تامین مالی قطعات به یکی از چالش‌های تولید تبدیل شده است

ایمانی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به مشکلات تامین سرمایه در گردش اشاره کرد. به گفته او، شرایط فعلی تامین مالی باعث شده حتی تامین منابع مورد نیاز برای فعالیت‌های جاری تولید نیز با دشواری همراه باشد.

او همچنین تغییر شرایط خرید قطعات را یکی از عوامل فشار بر نقدینگی شرکت‌ها دانست. در شرایطی که پیش از این بخشی از فرآیند خرید می‌توانست با استفاده از اعتبار انجام شود، اکنون در بسیاری از موارد تامین‌کننده دریافت کامل وجه را مطالبه می‌کند.

این مسئله در کنار محدودیت‌های نقل‌وانتقال پول، باعث می‌شود منابع مالی برای مدت طولانی در فرآیند خرید، حمل قطعات و تولید درگیر باشد و فشار بیشتری به سرمایه در گردش خودروساز وارد شود.

انتقاد از تعدد تکالیف و هزینه‌های صنعت خودرو

رئیس هیات‌مدیره ایران‌خودرو همچنین به سهمیه‌های تعیین شده برای خودروهای فرسوده و طرح جوانی جمعیت اشاره کرد. به گفته او، اختصاص بخشی از ظرفیت فروش به این طرح‌ها، سهم خودروهای قابل عرضه به سایر متقاضیان را محدود می‌کند. ایمانی همچنین درباره انتقال هزینه اسقاط به خریداران خودروهای جدید تاکید کرد که نحوه توزیع این هزینه میان ذی‌نفعان نیازمند بازنگری است.

او در ادامه گفت بخشی از قیمت خودرو مربوط به هزینه‌هایی مانند مالیات، عوارض، شماره‌گذاری، گمرک و سایر پرداخت‌های قانونی است که درآمد خودروساز محسوب نمی‌شود و شرکت تنها آنها را از مشتری دریافت و به دستگاه‌های مربوط پرداخت می‌کند.

تغییرات سیاست واردات و تخصیص ارز

تغییرات مکرر سیاست‌های واردات خودرو و تعرفه‌ها نیز از دیگر موضوعاتی بود که ایمانی به آن پرداخت. او تاکید کرد اگر واردات با هدف افزایش رقابت در بازار انجام می‌شود، باید میزان اثرگذاری آن بر مصرف‌کننده نهایی و دسترسی واقعی مردم به خودروهای وارداتی مشخص باشد.

به گفته ایمانی، ابهام در میزان، نوع و زمان تخصیص ارز نیز تصمیم‌گیری برای تامین قطعات را دشوار کرده است. خودروساز از یک سو باید برای جلوگیری از توقف تولید خرید خود را انجام دهد و از سوی دیگر با مشخص نبودن زمان تامین ارز و ورود قطعات، با ریسک افزایش هزینه و کمبود نقدینگی مواجه است.

فاصله قیمت خودرو با هزینه واقعی تولید

ایمانی در بخش پایانی سخنان خود به فاصله زمانی میان افزایش هزینه‌های تولید و اصلاح قیمت خودرو اشاره کرد. به گفته او، خودروساز ابتدا با افزایش هزینه‌های تولید مواجه می‌شود و پس از آن فرآیند ارائه صورت‌های مالی، بررسی و تایید قیمت طی می‌شود؛ فرآیندی که ممکن است چند ماه زمان ببرد.

در چنین شرایطی، به اعتقاد او، سرعت تغییر نرخ ارز و تورم می‌تواند باعث شود قیمت فروش خودرو از هزینه واقعی تولید عقب بماند و منابع مالی شرکت برای تولید، توسعه محصول و افزایش ظرفیت تحت فشار قرار گیرد.

رئیس هیات‌مدیره ایران‌خودرو در عین حال تاکید کرد که بخشی از مشکلات صنعت خودرو به عملکرد خودروسازان مربوط است و آنها باید در قبال عملکرد خود پاسخ‌گو باشند، اما ارزیابی وضعیت این صنعت بدون در نظر گرفتن آثار قوانین، سیاست‌های اقتصادی و نحوه اجرای مقررات، تصویر کاملی از شرایط موجود ارائه نمی‌دهد.