بنزین سه نرخی از 22 آذر ماه عملیاتی می‌شود

دولت پس از ماه‌ها بررسی، از ۲۲ آذر طرح «بنزین سه‌نرخی» را اجرا می‌کند. هدف اصلی این طرح، شفاف‌سازی یارانه‌ها، عادلانه‌سازی توزیع بنزین و کنترل مصرف است. طبق این الگو، سهمیه پایه همچنان با نرخ ۱,۵۰۰ تومان ارائه می‌شود؛ مصرف مازاد تا سقفی مشخص ۳,۰۰۰ تومان و مصرف بیشتر با کارت جایگاه ۵,۰۰۰ تومان محاسبه خواهد شد. دولت می‌گوید خانوارهای کم‌مصرف متأثر نمی‌شوند و تنها پرمصرف‌ها هزینه بالاتر می‌پردازند.

چهار هدف اصلی شامل اصلاح توزیع یارانه پنهان بنزین، کاهش قاچاق، مدیریت مصرف و توسعه CNG، و شفاف‌سازی سامانه یارانه‌هاست. زیرساخت‌های جدید کارت سوخت قرار است امکان ردیابی هر لیتر بنزین یارانه‌ای را فراهم کند. کارشناسان این تصمیم را گامی تدریجی برای اصلاح قیمت‌گذاری می‌دانند و معتقدند کاهش فاصله قیمت داخلی و منطقه‌ای، قاچاق را کم کرده و منابع آزادشده می‌تواند صرف حمل‌ونقل عمومی شود.

دولت تأکید دارد که قیمت بنزین سهمیه‌ای تغییری نمی‌کند و نظارت بر کرایه‌ها و قیمت خدمات تشدید خواهد شد. تجربه کشورهای دیگر نشان می‌دهد که مدل پلکانی، در صورت بازگشت درآمد حاصل به مردم و زیرساخت‌ها، نتایج مثبت دارد. طی سال گذشته نیز وزارت نفت چند اقدام زیرساختی انجام داده تا اجرای طرح بدون اختلال باشد.

در مجموع، دولت این سیاست را مدیریت هوشمند یارانه می‌داند که دهک‌های پایین و خودروهای کم‌مصرف از آن منتفع می‌شوند. اگر درآمد بخش آزاد صرف نوسازی حمل‌ونقل شود، این طرح می‌تواند یکی از اصلاحات اقتصادی مهم دولت چهاردهم تلقی شود.