اگر واردات خودرو فقط با تعرفه منطقه آزاد بود، کیا اسپورتیج و تویوتا راو 4 چقدر ارزان‌تر بودند؟

پایان بخت‌آزمایی، آغاز قیمت‌گذاری واقعی؟

در حالی که بازار خودروی کشور همچنان درگیر چالش‌های قیمت‌گذاری، قرعه‌کشی و تعرفه‌های سرسام‌آور است، آگهی‌های فروش خودروهای مدل ۲۰۲۵ در مناطق آزاد، یک بار دیگر پرده از فاصله نجومی قیمت‌ها با واقعیت‌های جهانی برداشته‌اند. این ارقام نه تنها قیمت واقعی دو کراس‌اوور محبوب را نشان می‌دهند، بلکه سؤال بزرگی را مطرح می‌کنند: اگر تعرفه‌های سنگین واردات حذف می‌شد، مشتری ایرانی برای داشتن یک خودروی روز چقدر هزینه می‌کرد؟

اطلاعات منتشر شده از منطقه آزاد ارس (مهر ۱۴۰۴) گویای واقعیت زیر است:

قیمت واقعی خودروهای لوکس در ایران چقدر است؟ (H2)

با یک حساب سرانگشتی ساده و با در نظر گرفتن نرخ کنونی ارز، قیمت نهایی این خودروها در منطقه آزاد (که تنها مشمول عوارض ناچیز منطقه‌ای می‌شوند)، اختلاف فاحشی با قیمت‌های چند میلیارد تومانی آن‌ها در بازار سرزمین اصلی دارد.

این قیمت‌ها، بدون اعمال تعرفه‌هایی که در برخی رده‌ها تا حدود ۲۰۰% قیمت پایه خودرو را افزایش می‌دهند، و همچنین بدون سودهای کلان واردکنندگان انحصاری، اعلام شده‌اند. به‌بیان دیگر، در یک بازار آزاد واقعی، این دو خودروی روز جهان، بدون نیاز به هیچ‌گونه بخت‌آزمایی و با تحویل فوری، با همین مبالغ قابل خریداری بودند.

شرایط فروش، شفاف و دور از ابهام

شفافیت در شرایط فروش خودروهای مناطق آزاد نیز خود یک درس برای بازار داخلی است:

1. پیش‌پرداخت: تنها ۴۰% از کل قیمت خودرو.

2. محاسبه قیمت نهایی: سه روز مانده به زمان تحویل محاسبه می‌شود (بر اساس نرخ روز ارز).

3. تحویل قطعی: تحویل خودرو فقط در ۳۰ روز کاری صورت می‌گیرد.

مقایسه کنید با فروش‌های داخلی که تحویل‌ها ماه‌ها به درازا می‌کشد و قیمت نهایی در زمان تحویل و با نرخ نامشخص اعلام می‌شود.

انتشار این آگهی‌ها در مهرماه ۱۴۰۴، یک بار دیگر تأکید می‌کند که اصلی‌ترین عامل قیمت‌های غیرمنطقی در بازار خودروی ایران، سیاست‌های تعرفه‌ای و محدودیت‌های واردات است. در شرایطی که مردم مناطق آزاد می‌توانند کراس‌اوورهای مدل ۲۰۲۵ را با قیمتی معادل یک خودروی چینی مونتاژی (و حتی ارزان‌تر) خریداری کنند، حذف مکانیزم‌های حمایتی از تولید داخلی (که عملاً به رانت تبدیل شده‌اند) و بازگرداندن تعرفه‌ها به سطح منطقی، تنها راهکار برای شکستن حباب قیمت و دسترسی عموم مردم به خودروی باکیفیت است.