امضای سند همکاری‌های ریلی جهت گسترش ترانزیت ایران، ترکمنستان و ازبکستان

ایران، ترکمنستان و ازبکستان با امضای شیوه‌نامه‌ای جدید، نقشه راه همکاری‌های ریلی خود را به‌روز کردند. این سند با عنوان «نحوه سیر، ثبت و حسابرسی واگن‌های ایرانی» در قلمرو دو کشور ترکمنستان و ازبکستان، با حضور مدیران ارشد راه‌آهن سه کشور به امضا رسید.

این توافق جدید که از سوی کارشناسان به‌عنوان یک نقطه عطف در بهره‌برداری مؤثرتر از ظرفیت‌های شبکه ریلی سه کشور و افزایش چشمگیر حجم حمل‌ونقل بین‌المللی ارزیابی می‌شود، به تشریح جزئیات عملیاتی و فنی تردد واگن‌های ایرانی در خاک ترکمنستان و ازبکستان می‌پردازد.

جزئیات کلیدی تفاهم‌نامه:

پوشش انواع واگن: این شیوه‌نامه نحوه تردد و مقررات مربوط به انواع واگن‌های ایرانی با مشخصات فنی متنوع، از جمله واگن‌های مسقف، مخزندار، غله‌بر و کانتینربر را در قلمرو ترکمنستان و ازبکستان مشخص می‌کند. همچنین، قوانین مربوط به واگن‌ها و بوژی‌هایی با عرض خط ۱۵۲۰ میلی‌متر (چه دولتی و چه خصوصی) تعیین تکلیف شده است.

تسهیلات ویژه برای واگن‌های CIS: یکی از مفاد مهم، صدور اجازه سیر برای واگن‌ها و بوژی‌های ساخت کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (CIS) ایران در ترکمنستان و ازبکستان است. این امر، به‌ویژه برای بارهای بسته‌بندی، فله‌ای و مایع، با شرط رعایت تعمیرات دوره‌ای و کسب توافق کتبی طرفین، تسهیلات قابل‌توجهی را فراهم می‌کند.

حمل‌ونقل داخلی و ترانزیت: این سند، هم حمل محمولات ایرانی به مقاصد داخلی ترکمنستان و ازبکستان و هم ترانزیت بار از خاک این دو کشور (با انجام عملیات ترانس‌شیپمنت به واگن‌های محلی) را در بر می‌گیرد.

تأمین بوژی و معافیت از هزینه: نحوه تعویض بوژی واگن‌های ایرانی در ایستگاه مرزی سرخس ایران، از عرض خط ۱۴۳۵ میلی‌متر (عرض استاندارد) به ۱۵۲۰ میلی‌متر (عرض رایج در ترکمنستان و ازبکستان) مشخص شد. بر اساس این توافق، مسئولیت تأمین بوژی‌های مورد نیاز با ایران است و دو کشور ترکمنستان و ازبکستان از پرداخت هزینه استفاده از این بوژی‌ها معاف شده‌اند.

تضمین ایمنی و استاندارد: شیوه‌نامه جدید به‌منظور تضمین حمل‌ونقل ایمن و استاندارد، ضوابط مربوط به بارهای حساس و خاص (مانند بارهای غیرگاباری، خطرناک، ویژه و انبوه) را شرح داده است. همچنین، شرایط مربوط به عدم پذیرش واگن‌ها، نحوه تبادل و تعمیرات دوره‌ای آن‌ها، با استناد به قوانین بین‌المللی و داخلی کشورهای عضو، به‌دقت تشریح شده است.

این شیوه‌نامه جدید، که در مراسم امضای آن جبارعلی ذاکری (مدیرعامل راه‌آهن ایران)، سیلاب نوربردیف (معاون وزیر حمل‌ونقل ریلی ترکمنستان) و زوفر نرزولایف (رئیس هیئت‌مدیره راه‌آهن ازبکستان) حضور داشتند، چارچوب حقوقی و عملیاتی محکمی را برای توسعه همکاری‌ها و افزایش تجارت منطقه‌ای از طریق خطوط ریلی فراهم می‌آورد.