سود سوخته خودروسازان

 به نقل از دنیای اقتصاد، طبق بررسی‌ها حداقل سود از دست رفته خودروسازان در سال92 به میزان 600میلیارد تومان بوده حال آنکه این رقم در 8ماه سال جاری به 100هزار میلیارد تومان رسیده است. این گزارش به این نکته اذعان دارد که میانگین سود از دست رفته در یک دهه گذشته به 370همت رسیده است.

خودروسازان بزرگ کشور طبق آخرین به‌روزرسانی و به دلیل اعمال سیاست‌های دستوری در قیمت‌گذاری، با زیان انباشته‌ای بالغ بر 150هزار میلیارد تومان طی حدودا 10 سال گذشته مواجه شده‌اند و درعین‌حال در این مدت سود هنگفتی را نیز از دست داده‌اند.  طی حدودا یک دهه اخیر که سیاست دولت از تثبیت قیمت به قیمت دستوری تغییر کرد، زیان ناشی از این ماجرا خود را در صورت‌های مالی خودروسازان نشان داد. با تداوم قیمت‌گذاری دستوری و البته سوء‌مدیریت و ساختار مالی ناکارآمد خودروسازان، هر چه گذشت این زیان متورم‌تر شد.

حالا طبق آخرین اطلاعات ارائه‌شده، غول‌های جاده‌مخصوص بیش از 150هزار میلیارد تومان زیان انباشته دارند. طبق گفته خودروسازان، سهم اعظم این زیان به اختلاف بین قیمت دستوری و هزینه تمام‌شده تولید خودروها برمی‌گردد. خودروسازان می‌‌گویند قیمت‌های دستوری کفاف هزینه‌های تولید آنها را نمی‌دهد و زیان هنگفت حاصل‌شده نیز از دل همین ماجراست. تا اینجای کار، تنها صحبت از زیان است، حال آنکه با فرض صحت ادعای خودروسازان مبنی بر ضرردهی، آنها کلی سود را نیز از دست داده‌اند. همین چند روز پیش بود که رئیس سازمان خصوصی‌سازی ضمن اعلام زیان انباشته بالغ بر 150هزارمیلیارد‌تومانی خودروسازان، صحبت از سود هنگفت از‌دست‌رفته آنها نیز به میان آورد. طبق گفته حسین قربان‌زاده، مجموع زیان و سود ضایع‌شده خودروسازان (در یک دهه اخیر) بین 230 تا 240هزار میلیارد تومان است. با کسر این عدد از 150هزار میلیارد تومان زیان انباشته، مشخص می‌‌شود خودروسازان بزرگ کشور در حدود 10 سال گذشته بین 80 تا 90هزار میلیارد تومان سود بالقوه را نیز از دست داده‌اند.

البته در باب رقمی که رئیس سازمان خصوصی‌سازی درباره سود از‌دست‌رفته خودروسازان اعلام کرده، یک ابهام وجود دارد. ابهام موردنظر به مبنای محاسبه سود ضایع‌شده خودروسازان مربوط می‌‌شود، به نحوی که مشخص نیست این سود از‌دست‌رفته، از اختلاف قیمت دستوری با چه قیمتی به دست آمده است. در این مورد می‌‌توان دو احتمال را در نظر گرفت. یک احتمال این است که ملاک محاسبه، اختلاف بین «قیمت دستوری» و «قیمت تمام‌شده به علاوه سود متعارف» بوده است. در این صورت، حداقل سود از‌دست‌رفته خودروسازان بزرگ طی یک دهه گذشته محاسبه شده و این در حالی است که با ملاک قرار دادن قیمت بازار، عدد بسیار بزرگتری بابت سود از‌دست‌رفته خودروسازان به دست می‌‌آید.

طی یک دهه گذشته همواره اختلاف بین قیمت کارخانه و بازار خودروهای داخلی وجود داشته؛ با‌این‌حال در بیش از چهار سال گذشته که کشور دچار تحریم شد و انتظارات تورمی و قیمت ارز نیز صعود کردند، این اختلاف به شدت اوج گرفت. با توجه به اینکه سیاست قیمت‌گذاری دستوری در یک دهه گذشته اعمال شده، هرچه قیمت در بازار بالاتر رفته، خودروسازان سود بالقوه بیشتری را از دست داده‌اند. به طور طبیعی و طبق الگوی جهانی، خودروسازان می‌‌توانند از سودی متعارف برخوردار باشند؛ سودی که اگر قرار بود قیمت خودروها بر‌اساس حاشیه بازار تعیین شود، بسیار بیش از اینها از آب درمی‌‌آمد. طی بیش از چهار سال گذشته (دوران تحریم) قیمت خودرو متاثر از انتظارات تورمی و نرخ ارز، صعودی سنگین را تجربه کرده و به‌شدت از قیمت کارخانه‌ای فاصله گرفته است.